Saturday, August 23, 2008

B.W. Palastanga

Groter Beeld??? Gebruik het pijltje in de rechterbovenhoek

Saturday, August 16, 2008

Madonna 50

Vijftig jaar Madonna NRC comentaar d.d. vrijdag 15 augustus 2008

Morgen wordt ze 50. Madonna. Zangeres/performer/entertainer.

Stijlheilige. Trendsetter, trendvolger, vrouw die trends kaapt en naar haar hand zet. Ster. Megaster. Queen of Pop. Best verkopende artiest aller tijden. Fenomeen dat in haar carrière nooit haar achternaam heeft hoeven gebruiken.

Madonna’s verjaardag trekt veel aandacht. Natuurlijk: alles wat ze doet trekt aandacht. Haar invloed is enorm. Ze kneedde het uiterlijk, gedrag en denken van miljoenen mensen, zonder dat die dat direct beseffen. Zo kan het internationale succes van de Nederlandse lingerieontwerpster Marlies Dekkers niet los gezien worden van Madonna’s enthousiast uitgedragen fascinatie met de esthetiek van bondage.

Madonna’s invloed is niet zozeer door haar ultracommerciële muziek veroorzaakt. Haar effect dankt ze eerder aan haar instinct voor de macht van het beeld. Als een van de eersten liet ze het klassieke popconcert (zanger in het midden tussen begeleidingsmusici en achtergrondkoortje) voor wat het was. Ze begon met shows die dreven op theatraal uitgesponnen acts en geslepen choreografieën. Ze profiteerde van de opkomst van MTV met uitdagend theatrale videoclips.

Clips en shows vergastten haar publiek op symbolen waarvan het vaak niet wist dat het er weet van had: Marlene Dietrich, Edward Hopper, Theda Bara, de Bijbel, Fritz Langs Metropolis, Choderlos de Laclos’ Les liaisons dangereuses, enz. enz.

Belangrijker is dat die clips en concerten ook nu nog het publiek doordringen van Madonna’s mantra: iedereen heeft recht op geestelijke vrijheid, en recht op geestelijke vrijheid, en die laat zich niet onderscheiden van seksuele vrijheid. In haar meesterwerk, haar fotoboek Sex, definieerde ze seksualiteit als de voornaamste kracht die mensen drijft. Bovendien poneerde ze het als onmisbaar voor de fantasie (en voor grappen maken). de vorige eeuw, toen Madonna begon, In de jaren tachtig van de vorige eeuw, toen Madonna begon, verkeerde de muziekindustrie in zwaar weer. Men kon een impuls als Madonna goed gebruiken. Op haar beurt kon Madonna de muziekindustrie goed gebruiken. Ze nam de gelegenheid (en de budgetten) om haar ideeën uit te leven, over macht, de verhouding tussen mannen en vrouwen, de houding van vrouwen. En ze krabbelde nooit terug, ook niet bij heftige weerstand van het Vaticaan (en, in 2006, van Nederlandse gebeds- en evangelisatiegroepen) of van het Amerikaanse publiek (dat pikte Sex niet).

Dezer dagen is Madonna weer controversieel – nu niet door aan een kruis te gaan hangen of erin te grijpen, maar door de manier waarop ze omgaat met haar leeftijd. Terwijl de Rolling Stones blijven doen of ze jongetjes zijn, pakt Madonna het anders aan. In haar recente clip 4 minutes en in haar aanstaande Sticky & Sweet Tour stelt ze vast dat ze 50 is en sexy, zelfbewust, aantrekkelijk, wijs.

Dat roept schampere reacties op. Kan haar niet schelen. Ze kaapte weer een trend en Hollywood is het allang met haar eens: Indiana Jones viel in zijn laatste film niet voor de gebruikelijke jonge vrouw, maar voor een leeftijdgenote. Niemand vond dat vreemd.

Trendsetter en trendvolger, een vrouw die nooit terugkrabbelde

Saturday, August 18, 2007